مناسبت

خوردنی های یلدایی

ایرانیان باستان که تاریکی را نمادی اهریمنی می دانستند در شب یلدا دور هم جمع می شدند و  سعی می کردند که با شادی و مهمانی و خوردن و نوشیدن، بد یمنی آن شب را برای خود از بین ببرند و شروع روزهایی بلندتر با روشنایی بیشتر را جشن بگیرند. رنگ قرمز که برای آنها نمادی از خورشید بود، جایگاه خاصی داشت و  رنگ سرخ انار و هندوانه در کنار انتخاب سیب قرمز و سنجد در سفره شب یلدا چه بسا اشاره به همین موضوع است. اما این تمامی دلایل این انتخاب نیست. نیاکان ما به صورت تجربی خواص و روش استفاده از میوه ها، مغزها، خوراکی ها و حتی زمان استفاده صحیح از آنها را پیدا کرده بودند.

انار

در بسیاری از ادیان انار میوه مقدسی است و حتی در قرآن از آن به عنوان میوه بهشتی یاد شده است. ایرانیان باستان نیز ارزش خاصی برای آن قائل بودند تا جایی که گارد جاویدان سپاه هخامنشی (سربازان برگزیده ایران باستان)، نیزه‌هایی به شکل انار داشتند و شاید یکی از دلایل پررنگ آن خواص معجزه آسای این میوه است. انار  در فصل پاییز به بار می نشیند که فصل خزان درختان و گرفتگی آسمان است و برای جلوگیری از افسردگی و نگرانی بسیار مفید بوده و موجب شادابی می شود. میوه ای سرشار از آنتی اکسیدان (حدوداً به اندازه چای سبز) و دارای مقادیر زیادی ویتامین C و پتاسیم که باعث جلوگیری از بروز سرماخوردگی است. همچنین انار شیرین سرفه را تسكین می‌دهد و صدا را باز می‌كند. امروزه تحقیقات جدید نشان داده است که خواص آن می تواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و سرطان را کاهش داده  و از آسیب دیدن سلول‌ها جلوگیری کند. از دیگر خواص پزشکی انار می توان به درمان بیماری های لثه، معده و کبد اشاره کرد.

 

هندوانه

هندوانه یادآور گرمای تابستان و حرارت است. باور بر این است، اگر مقداری هندوانه در شب یلدا بخورید، در سراسر زمستان طولانی، سرما و بیماری بر شما غلبه نخواهد کرد و این باور، با خواص هندوانه که سرشار از ویتامین های A و B و C است، مطابقت دارد. 90 درصد بافت هندوانه از آب تشکیل شده است. در نتیجه برای رفع عطش بسیار مفید است. به علت فراوانی آب در این محصول، برای جلوگیری و دفع سنگ کلیه، خوردن آن بسیار توصیه شده است. هندوانه منبع غنی از بتاکاروتن و لیکوپن است که این مواد از آنتی اکسیدان های طبیعی هستند و همانطور که اثبات شده است، آنتی اکسیدانها ترکیباتی هستند که از بروز سرطان ها در انسان جلوگیری می کنند، پس این باور که با خوردن هندوانه بیماری کمتر به سراغ ما می آید در وجود این آنتی اکسیدان ها نهفته است. هندوانه از بروز آسیب های پوستی در اثر نور جلوگیری می کند. موجب دفع بیشتر و سریع مواد زاید از بدن می شود و به شادابی و طراوت پوست می انجامد. درصد کمی قند دارد و میزان کالری آن بسیار پایین است

 

آجیل شب یلدا

آجیل شب یلدا شامل پسته، بادام، گردو، فندق و در بعضی مناطق کشور نیز میوه های خشک بدان افزوده می شود. آجیل سالم ترین تنقلات شناخته شده امروز بشر، دارای فیبر بالاست که برای در درمان یبوست، چاقی، انواع سرطان ها از جمله سرطان معده و روده بسیار مؤثر است. آجیل دارای انواع ویتامینهای گروه E و B، روی، کلسیم، فسفر و پتاسیم، منیزیوم، ویتامین A و پروتئین است که وجود این مواد در بدن موجب افزایش تراکم استخوان و جلوگیری از ریزش مو و چین و چروک پوست، درمان افسردگی، افزایش قدرت بینایی و رفع خستگی و گرفتگی عضلات می شود.

یکی ازمیوه های خشك معروف در شب یلدا، ، انجیر است. این میوه مغذی و خوش طعم دارای ویتامین‌های فراوان، مواد معدنی، چربی مفید و مواد قندی است. می‌شود. انجیر برای افرادی كه قند خونشان پایین است و یك باره احساس ضعف می‌كنند، مناسب است؛ زیرا قند آن به سرعت از روده كوچك جذب می‌شود. همچنین ملین بسیار خوبی است.در طب قدیم از آن به عنوان گرمی یاد می‌كردند و اغلب آن را با بادام یا گردو مصرف می‌كنند. مصرف انجیر برای از بین بردن بوی بد دهان نیز توصیه شده است. این میوه تعرق را زیاد كرده و سموم بدن را دفع می‌كند و خیسانده آن در شیر در موارد سرما‌خوردگی شدید بسیار مفید است. بادام، پسته، فندق، گردو، نخودچی، كشمش و باسلوق، كمتر كسی را دچار وسوسه نمی‌كند، به خصوص كه در شب‌های سرد زمستان، خوردن آجیل شما را گرم می‌كند.

 

شیرینی ها

بر خلاف باور عمومی، خوردن شیرینی و شکلات سراسر ضرر نیست و فواید خود را نیز دارد.

براساس مطالعه انجام شده بر روی سلامت عمومی افراد، افرادی که بدون زیاده روی شیرینی و شکلات مصرف میکنند تا سه برابر بیشتر عمر میکنند. در طب سنتی نیز خوردن شیرینی به همراه میوه یا خوراکی هایی با طبع سرد توصیه شده است.

 

خوشی های یلدایی

اما سفره شب یلدا تمام ماجرا نیست و رسومات زیاد دیگری که ریشه بعضی از آنها بسیار کهن است بخشی دیگر از این شب باستانی است. متل‌گویی که نوعی داستان‌خوانی سنتی قدیمی در شب یلدا است. خانواده ها که در این شب دور هم جمع می شدند، پیرترها برای همه قصه تعریف می‌کردند و حاضران با انتخاب و شکستن گردو از روی پوکی و یا پُری آن، آینده‌گویی می‌کردند. امروزه ایرانی ها مطابق رسم آبا و اجدادیشان با گرد هم آمدن و شب‌نشینی در کنار یکدیگر مراسم قصه خوانی وفال حافظ و پیشگویی را هنوز برپا می دارند. میوه های شب یلدا که اغلب دانه‌های زیادی دارند، نوعی جادوی سرایتی محسوب می‌شوند که انسان‌ها با توسل به برکت‌خیزی و پردانه بودن آنها، خودشان را نیز مانند آنها برکت‌آور می‌کنند و نیروی باروی را در خویش افزایش می‌دهند.

غذا نقش مهمی در جشن های ایرانی دارد. در اکثر نقاط ایران در شب یلدا دور هم جمع می شوند که در برخی نقاط ایران ، آش انار غذای اصلی است که علاوه برارزش های غذایی بالایش، سرمای طولانی ترین شب سال را کمی تلطیف می کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *